Trong các loại văn bản hành chính, tính chuẩn mực và chính xác của ngôn từ đóng vai trò then chốt. Chỉ một sai sót nhỏ về chính tả cũng có thể ảnh hưởng đến tính thuyết phục và giá trị pháp lý của văn bản. Một trong những lỗi thường gặp là nhầm lẫn giữa giẫm hay dẫm. Bài viết này sẽ phân tích vấn đề và đưa ra giải pháp giúp cán bộ, nhân viên văn phòng sử dụng từ đúng chuẩn. 1. “Giẫm” – từ đúng chính tả theo chuẩn từ điển Theo Từ điển Tiếng Việt (Hoàng Phê, 2003), giẫm có nghĩa: đặt bàn chân lên vật gì đó, có thể vô tình hoặc cố ý. Ngoài nghĩa gốc, từ này còn được dùng theo nghĩa bóng như: Giẫm chân tại chỗ: không tiến bộ. Giẫm lên vết xe đổ: lặp lại sai lầm cũ. Giẫm đạp lên nhau: chen lấn, chèn ép. Điểm quan trọng là: trong các tài liệu chính thống, chỉ có “giẫm” được công nhận. Không có mục từ “dẫm” trong các bộ từ điển chuẩn mực. Vì vậy, khi viết văn bản hành chính, bắt buộc phải dùng giẫm. 2. “Dẫm” – lỗi phổ biến trong thực tế Mặc dù “giẫm” là chuẩn, song “dẫm” vẫn xuất hiện khá nhiều trong: Báo cáo nội bộ của cơ quan, doanh nghiệp. Văn bản dự thảo chưa được kiểm duyệt chặt chẽ. Thậm chí trên một số phương tiện truyền thông. Nguyên nhân xuất phát từ: Phát âm vùng miền: nhiều địa phương phát âm “gi” và “d” gần giống nhau. Thói quen sai chính tả: lâu dần biến thành “cách viết quen tay”. Ảnh hưởng từ mạng xã hội: nơi việc kiểm soát chính tả lỏng lẻo. Trong ngữ cảnh hành chính, nếu để lọt lỗi “dẫm” thay vì “giẫm”, văn bản dễ bị đánh giá thiếu chuẩn mực, làm giảm uy tín của cơ quan ban hành. 3. Ứng dụng “giẫm” trong văn bản hành chính Trong văn bản hành chính, từ “giẫm” thường không xuất hiện ở nghĩa gốc (hành động dùng chân), mà thường dùng theo nghĩa bóng, đặc biệt trong các báo cáo, tổng kết, hoặc văn bản mang tính phê bình – đánh giá. Ví dụ: “Tránh tình trạng giẫm chân tại chỗ trong công tác cải cách hành chính.” “Cần đổi mới sáng tạo, không giẫm lên vết xe đổ của các dự án trước.” “Các đơn vị không nên giẫm đạp lên quyền lợi của người dân.” Các cách dùng này đều chuẩn xác, ngắn gọn và mang tính hình tượng cao, phù hợp trong ngôn ngữ hành chính – công vụ. 4. Giải pháp hạn chế sai sót Để tránh lỗi chính tả “giẫm/dẫm” trong văn bản hành chính, có thể áp dụng một số biện pháp: Kiểm tra từ điển: Luôn tra cứu khi gặp từ dễ nhầm. Sử dụng phần mềm soạn thảo có kiểm tra chính tả: Như Microsoft Word, Google Docs với từ điển tiếng Việt. Tăng cường tập huấn nghiệp vụ văn thư: Đưa nội dung về chuẩn chính tả vào các lớp tập huấn cho cán bộ. Người duyệt văn bản: cần chú ý rà soát lỗi chính tả, đặc biệt các từ dễ nhầm như “giẫm/dẫm”, “xuất/xuất”.
